Avrupa Birliği yolcu hakları kurallarına göre, iptal edilen uçuşlarda yolcular bilet iadesi, alternatif uçuş ve mesafeye göre 250 ila 600 euro tazminat hakkı kazanabiliyor. Ancak hak tanınması havayolunun sorumluluğu ve koşullarına bağlı değişiyor.

Yaz mevsiminde Avrupa-Türkiye hava bağlantılarındaki trafiğin artması, iptali ve gecikmeli uçuşları gündeme getirdi. Avrupa Birliği kuralları çerçevesinde iptal edilen uçakların yolcuları, belirli koşullarda bilet parasının iadesi, alternatif uçuş düzenleme ve finansal tazminat gibi haklardan faydalanabilir. Tazminat miktarı uçuş uzunluğuna göre 250, 400 veya 600 euro aralığında değişir.

Havayolu şirketleri bir uçuş iptali halinde yolcuya üç temel hak sunmak durumundadır: kullanılmayan bilet bedelinin geri verilmesi, en kısa sürede nihai hedefe gidecek bir başka uçuşa yerleştirilme veya yolcunun istediği tarihte uygun şartlarla yeniden rezervasyon yapılması. Kalkıştan 14 günden az bir süre önceki iptalin durumunda ise, bildirim zamanı ve sunulan alternatifin saatlerine bağlı olarak parasal tazminat hakkı oluşabilir.

Her iptal otomatikman 600 euro ödenmesi anlamına gelmez. Şiddetli hava olayları ve havayolunun kontrol edemeyeceği olağanüstü durumlar sözkonusu olduğunda, şirket tazminat yükümlülüğünden muaf olabilir. Ancak bu hallerde bile yolcunun geri ödeme veya alternatif uçuş hakkı devam eder. İptal veya uzun gecikme sırasında havalimanında beklemek zorunda kalan yolcular, havayolundan yiyecek-içecek hizmeti alabilir; ertesi güne kalan alternatif uçuşlarda otel ve ulaşım masrafları da şirketin sorumluluğundadır.

Almanya-Türkiye gibi AB ülkeleriyle yapılan uçuşlarda kuralların uygulanması, havayolunun merkezi ve uçuşun yönüne göre farklılık gösterir. Almanya'dan Türkiye'ye giden uçuşlarda AB kuralları genel olarak geçerli iken, Türkiye'den Almanya'ya yapılan seyahatlerde uygulanması için havayolunun AB merkezli olması gerekir. Üç saatten fazla gecikmeyle nihai varış yerine ulaşan yolcular da, gecikmenin olağanüstü nedenlerden kaynaklanmaması durumunda mesafeye göre tazminat talep edebilir.

Avrupa Birliği hava yolcu haklarını 2026 yılında yeniden düzenleyecek; tazminat başvurularının basitleştirilmesi, iptal sırasında iyileştirilmiş bilgilendirme, aktarmalı yolculuklarda daha kapsamlı koruma ve engelli yolcuların haklarının güçlendirilmesi gibi değişiklikler öngörülüyor. Yeni kurallar gelecek yaz ortasında hayata geçmesi beklenmektedir.

Uçuş iptali veya gecikme durumunda yolcuların rezervasyon, biniş kartı, havayolundan gelen haberleşme yazışmaları, iptal/gecikme bildirimleri ve yapılan zorunlu harcamalara ait makbuzları arşivlemesi, olası bir tazminat talebinde önem kazanır.